Het kan anders? Teamontwikkeling met Belbin

Over de Belbin methode en benaderingen om teamontwikkeling te stimuleren. Heb jij collega’s waar je eigenlijk niet zo goed mee samenwerkt? Of die je zelfs ronduit irritant vindt? Sommige collega’s kunnen zich zo gedragen dat het samenwerken maar slecht lukt. Ze hebben een negatieve houding die de teamspirit opbreekt, maken het behalen van doelen onmogelijk en erger: belemmeren de zorg aan de cliënt. Maar nog erger: schadelijk gedrag kan hele teams uit elkaar laten vallen.

In het artikel dat in Getvoip is gepubliceerd staat de vraag centraal wat je als leidinggevende zou kunnen doen. Er bestaan 5 typen “irritante medewerkers”:

Type 1: De eeuwige puinhoop

Deze incompetente, grillige en onbetrouwbare persoon zuigt de energie van het hele team op. Met als eigenschappen zijn hulpeloosheid, slordigheid, passiviteit en weerstand tegen verandering.

Type 2: De luilak

De luilak vermijdt vooral werk en doet daarmee een aanslag op de energie en het enthousiasme van andere collega’s. Zijn gebrek aan motivatie, gebrek aan respect voor afspraken en deadlines wordt niet zelden gecombineerd met het verspillen van tijd aan zaken die niets met werk te maken hebben.

Type 3: De martelaar

De medewerker die alles zelf wil doen kan ook voor serieuze problemen zorgen. Hij zorgt voor onrust bij collega’s en loopt risico op een burn-out. Zijn slechte eigenschap is dat hij zijn grenzen niet kent, klaagt over de werkdruk maar niets uit handen geeft.

Type 4: De sociale allemansvriend

Deze collega is grappig, vermakelijk en iedereens vriend. De werkvloer lijkt wel een podium en de collega kletst en roddelt met iedereen en is daardoor niet echt productief. Hij is luidruchtig en heeft een gebrek aan focus.

Type 5: De sociopaat

Sociopaten zorgen voor een vijandige omgeving voor anderen. Zo’n collega kan de saamhorigheid en de effectiviteit van een heel team negatief beïnvloeden met zijn pestgedrag, manipulatief handelen en hij kan niet goed omgaan met autoriteit.

Alert zonder etiketjes

Het is natuurlijk belangrijk om als leidinggevende alert te zijn op het gedrag van je collega’s. Maar alert zijn is iets anders dan hen te voorzien van een etiketje en dat vervolgens als ‘schadelijk’ gedrag te benoemen en te gaan corrigeren. Het ‘apart’ zetten van collega’s op basis van ‘irritatie’ is geen heilzame weg om aan verbeteringen te werken. Kijken vanuit de bril van de teamrollen van Belbin daarentegen levert wel aanknopingspunten.

De teamrollen van Belbin

In de teamrollen van Belbin zijn elementen van de bovengenoemde typeringen ook te herkennen, maar worden ze gezien als de andere kant van een talent. Door het irritante gedrag vanuit dit perspectief te benaderen wordt wellicht ook duidelijk welke positieve kwaliteiten ermee samenhangen.

In het teamrolmodel wordt duidelijk welke vaardigheden en talenten ieder heeft in de samenwerking met de ander en kun je vanuit de ‘toegevoegde waarde’ van de ander, de aanvulling van jezelf bewerkstelligen. Het gaat dan meer om het benadrukken en verhelderen van de complementariteit van collega’s in een team, waarbij de ‘toelaatbare zwakheden’ makkelijker geaccepteerd kunnen worden.

Werken vanuit positieve elementen

Het is belangrijk om te bezien welke positieve elementen de collega’s hebben. Als je vanuit die benadering aan de slag gaat, kun je waarschijnlijk veel meer bereiken, dan alleen de negatieve zaken oppakken. Ieder heeft teamrolgedrag met sterke en zwakke kanten en het teamrolgedrag is deels afhankelijk van de samenstelling van het team.

Inzicht geven in de samenstelling van het team

Wij zijn geen van allen ‘schapen met vijf poten’. Door aan het gehele team inzicht te geven in de samenstelling, ga je meer ‘binding’ creëren dan ieder apart te corrigeren. Zo maak je van een team een team met inzicht in de onderlinge samenhang, de aanvulling van elkaar en vallen teams niet uit elkaar en zijn productief.

Veilige werksfeer

Creëer een sfeer, waarin medewerkers zich veilig voelen en hun vragen kunnen stellen in de wetenschap dat er naar hen geluisterd wordt. Maar luisteren alleen is niet voldoende. Wanneer je als leidinggevende laat zien dat je je richt op het gehele team en daarop actie onderneemt, komt dat ten goede aan de onderlinge samenwerking en dus ook de werksfeer.

IPV is gecertificeerd om te werken met de methodiek van Belbin.